De vrijmetselarij

Het gebruik van symbolen

Vrijmetselarij is een zoektocht naar zingeving en zelfkennis. “Ken uzelve” is een belangrijke slogan. Ritualen en symbolen zijn centraal. Vrijmetselaren streven naar verbetering en staan open voor verschillende meningen. Deze eeuwenoude broederschap is wereldwijd aanwezig, maar niet internationaal gereguleerd.

Bouwsymboliek

Iedereen weet wel dat vrijmetselaars werken aan wat ze de Tempel der Mensheid noemen, ongeacht waar ze zijn. Dit is iets waar bijna alle vrijmetselaren het over eens zijn. Het is dan ook logisch dat de gereedschappen uit de bouw ook in hun rituelen terugkomen, maar dan symbolisch. De leerling gebruikt bijvoorbeeld een hamer en beitel om de ruwe steen te bewerken. De belangrijkste symbolen zijn de passer en de winkelhaak. De passer staat voor de ontwerper van het gebouw, die alles overziet, terwijl de winkelhaak verwijst naar de opzieners die alles controleren. Zo verbindt het spirituele zich met het aardse. Ook andere bouwinstrumenten krijgen een symbolische betekenis in de vrijmetselarij.

Lichtsymboliek

De symboliek van het licht is superbelangrijk in de rituelen. De nieuwe kandidaat krijgt het Licht, nadat hij eerst in de duisternis heeft rondgedwaald. Achter de stalles van de voorzitter zie je altijd een zon en een maan.
Ook de rondgang in de loge volgt de zon, net als de plekken van de voorzitter en de opzieners: de voorzitter zit in het oosten, de eerste opziener in het westen, en de tweede opziener zit in het zuiden. Tijdens de rituelen wordt er ook echt naar het zonlicht verwezen.

Getallensymboliek

De Reguliere Vrijmetselarij (ookwel de blauwe graden) kennen drie graden: Leerling, Gezel en Meester. Elke graad heeft een nummer: drie, vijf en zeven. Deze rituelen van de vrijmetselarij zitten vol symboliek. De getallensymbolliek komt niet alleen voor in de Vrijmetselarij maar bijvoorbeeld ook in de bijbel, kabbala en vele andere mystieke scholen. Vroeger moesten deze geheim blijven, maar in de moderne tijd kunnen we er wel wat over vertellen.

Het eerste ritueel, de inwijding tot leerling-vrijmetselaar, draait om architectuur. Het laat zien dat ons leven een kunstwerk is en vergelijkt de kandidaat met een jonge man die leert bouwen. Hij leert dat hij het vak alleen kan beheersen door veel te leren van een meester. Het tweede ritueel, de bevordering tot gezel-vrijmetselaar, bouwt voort op deze symboliek en voegt elementen toe van de Zeven Vrije Kunsten en Wetenschappen.

Symboliek van de ruimte

De vrijmetselaren werken in een loge, vaak een tempel genoemd. Op het plafond zie je vaak sterrenbeelden, wat symboliseert dat de tempel het universum vertegenwoordigt en de ideale Tempel van de Mensheid is waar ze naar streven. Ook de windrichtingen zijn belangrijk in hun rituelen, wat bijdraagt aan de betekenis van alles. En de broeders bewegen zich in rechte hoeken, net als met een winkelhaak.

Loge De Zon

Reguliere Vrijmetselarij in Antwerpen

Erkend en onderdeel van de RGLB

© 2026 Loge De Zon. Alle rechten voorbehouden